Instrukcja wymiany oleju w XTZ 660 Tenere

Interwał wymiany oleju: 6000km lub co rok.

Materiały potrzebne przy wymianie:
• 2,7 litra oleju (szczegółowe informacje w tekście) + ew. zapas na późniejsze dolewki
• filtr oleju, np. HF145

Momenty dokręcania:

• śruby ampulowe filtra oleju – 10 Nm
• śruba spustowa miski olejowej – 30 Nm
• śruba spustowa zbiornika w ramie – 18 Nm
• śruba inspekcyjna obwodu olejowego – 5 Nm

Narzędzia potrzebne przy wymianie:

• klucz płasko oczkowy 8mm
• klucz nasadkowy z nasadkami 10, 12 oraz 17mm
• klucz ampulowy 5mm lub końcówka do klucza nasadkowego
• pojemnik do spuszczenia oleju (min. 3L pojemności, można zrobić ze starego baniaka po oleju po odcięciu jednej z dużych ścianek)
• lejek, średnica u nasady do 1,5 cm (im więcej tym lepiej)
• kawałek szmatki do wycierania oleju

Tutaj uwaga:

Należy używać markowych kluczy dobrej jakości, najlepiej nasadek aby uniknąć uszkodzenia śrub, co może znacznie utrudnić i wydłużyć całą operację.
Dobre klucze to podstawa przy samodzielnym serwisowaniu motocykla i znacznie podnoszą komfort pracy, często umożliwiając wykręcenie nawet dosyć mocno zniszczonych wcześniej śrub. Szczególną uwagę należy zwrócić na śruby ampułowe, które bardzo łatwo uszkodzić wyrobionymi lub zbyt miękkimi kluczami.

WAŻNE!

Pomiaru poziomu oleju w motocyklu z suchą miską olejową, jakim jest np. Yamaha XTZ 660 dokonuje się tylko na rozgrzanym oleju! Pomiaru dokonuje się 2 do 3 minut po wyłączeniu silnika rozgrzanego do temperatury pracy. Mierząc poziom oleju należy pamiętać, że bagnet pomiarowy przytyka się bez wkręcania w gniazdo.

Dlaczego pomiaru dokonuje się na rozgrzanym oleju??

Wynika to ze specyfiki pracy układu olejenia. W takim układzie olej nie gromadzi się w skrzyni korbowej lub misce olejowej pod wałem korbowym jak ma to miejsce np. w silnikach samochodowych, ale zostaje odessany i gromadzony w dodatkowym zbiorniku oleju. W przypadku motocykla Yamaha XTZ 660 takim zbiornikiem jest rama.

Pomiar musi być dokonywany na rozgrzanym oleju w silniku, gdyż tylko wtedy olej ze zbiornika zostanie przepompowany przez silnik i powróci do niego, utrzymując stały poziom podczas pracy silnika. Ogólny schemat olejenia silnika został przedstawiony na rysunkach 1. oraz 2.

rys1.jpg

Rys.1.Odsysanie oleju w silniku motocykla Yamaha xtz660.

rys2.jpg

Rys.2.Schemat olejenia silnika Yamaha xtz660.

Zaletą układu z suchą miską olejową jest przede wszystkim ciągła możliwość smarowania łożyska głównego korbowodu oraz całego silnika. Olej jest zasysany bezpośrednio ze zbiornika jak to widać na rys 1, więc nie występuje możliwość przerwania filmu olejowego nawet w przypadku, jeśli smok pompy olejowej umieszczony pod wałem korbowym przez moment nie zassie oleju. Może to nastąpić w chwili upadku motocykla lub w czasie dłuższej jazdy na gumie .

Dzieje się tak, dlatego że pompa oleju posiada dwie sekcje tłoczące. Jedna odsysając olej spod wału tłoczy go do zbiornika a druga zasysając olej ze zbiornika tłoczy go w układ smarujący silnik.

JEŚLI POMIAR POZIOMU OLEJU WYKONAMY NA ZIMNYM SILNIKU BĘDZIE NIEWIARYGODNY!

Zmiana oleju

Przed przystąpieniem do zmiany oleju należy dokładnie rozgrzać olej w silniku. Trzeba pamiętać, że temperatura płynu chłodniczego nie jest tożsama z temperaturą oleju, dlatego najlepiej przejechać kilka, kilkanaście kilometrów (np. 10-20) żeby olej w silniku osiągnął odpowiednią temperaturę. Olej rozgrzewa się dwa razy wolniej niż płyn chłodzący.

Należy spuszczać tylko rozgrzany olej! Rozgrzany olej jest rzadszy i nie osadza się na ściankach silnika. Dzięki temu mamy pewność, że w silniku pozostanie minimalna ilość starego oleju.

Po przejażdżce należy odczekać ok. 2-3 minuty, żeby olej mógł spłynąć i trochę ostygnąć, bo inaczej moglibyśmy się poparzyć przy odkręcaniu korka.

1. Demontaż aluminiowej osłony silnika.
Odkręcamy kluczem z nasadką 10mm nakrętkę M6 znajdującą się w przedniej części silnika, tuż pod kolankami wydechowymi (rys. 3) oraz dwie śruby M6 pod silnikiem w tylnej jego części (rys. 4) i odkładamy osłonę na bok, żeby nie przeszkadzała podczas innych czynności.

rys3.jpgRys.3. Nakrętka M6 osłony silnika.

rys4.jpgRys.4. Śruby M6 osłony silnika.

rys5.jpgRys.5. Widok spodu motocykla i aluminiowej osłony.

2. Spuszczanie oleju z silnika. W silniku motocykla Yamaha XTZ 660 mamy do czynienia z suchą miską olejową.
Nie można zapominać o spuszczaniu oleju z dwóch miejsc.
(1) Pierwszym miejscem, z którego należy spuścić olej jest miska olejowa na spodzie silnika po lewej stronie (siedząc na motocyklu). W tym celu odkręcamy śrubę (rys. 6) kluczem z nasadką 17mm. Przyda się dobry klucz, gdyż może być ciężko ją odkręcić. Trzeba pamiętać o skontrolowaniu stanu uszczelki miedzianej pod łbem śruby. Uszkodzona powierzchnia będzie się objawiać poceniem lub wyciekami oleju.

rys6.jpgRys.6. Śruba spustowa miski.
rys7.jpgRys.7. Otwór spustowy miski.

Po odkręceniu śruby powinno wylecieć ok. 300-400ml oleju. Nie trzeba się przejmować, że tak mało go wyciekło oraz doszukiwać się, gdzie jest reszta - układ ma pojemność 3 litrów i tak ma być.

(2) Drugim miejscem, z którego należy spuścić olej jest zbiornik oleju w ramie.

W tym celu nasadką 12mm trzeba odkręcić śrubę w przedniej części ramy, tuż pod kolankami wydechowymi (rys. 8).
rys8.jpg

Należy uważać przy odkręcaniu wspomnianej śruby, gdyż na początku olej zacznie lecieć dość mocno i może chlapnąć na przednią oponę. Dobrze, więc skręcić kierownicę podczas tej operacji. Warto również przygotować większe niż za pierwszym razem naczynie na spuszczony olej, ponieważ ze zbiornika wycieknie reszta (~2.5l) z prawie 3-ech litrów oleju w silniku.

3. Wymiana filtra oleju. Podczas gdy olej będzie jeszcze powoli wyciekał z obu spustów, możemy przystąpić do wymiany filtra oleju. W tym celu należy kluczem ampulowym 5mm bądź nasadką sześciokątną odkręcić 3 śruby M6, widoczne na rys. 9 Śruby mogą mieć już wyrobione gniazda sześciokątne, co może powodować problemy przy ich wykręcaniu. Na wszelki wypadek warto wcześniej zaopatrzyć się w nowe śruby, co zaoszczędzi nam czasu i nerwów w przyszłości.

Uwaga przy kupowaniu - śruby mają różne długości!

rys9.jpgRys.9 Śruby dekla filtra oleju.

Po odkręceniu śrub zdejmujemy dekiel przykrywający i dociskający filtr. Można podłożyć i przytrzymać szmatkę pod deklem, ponieważ zawsze trochę oleju wycieknie na silnik (rys. 10)

rys10.jpgRys.10 Zdemontowany dekiel filtra oleju.

W starszych modelach o-ring widoczny na rys. 10 był montowany w deklu jak to przedstawia rys. 11, na którym poz. 1 wskazuje miejsce umieszczenia uszczelnień. Trzeba przywiązać szczególną uwagę do stanu tych uszczelnień niezależnie w jakiej części silnika są zamontowane, gdyż ich nieszczelność będzie później objawiała się wyciekami oleju spod pokrywy.

rys11.jpgRys.11. Uszczelniacze (o-ringi).
Jeśli o-ringi są w dobrym stanie nie ma potrzeby wspomagania ich sylikonem. Gdy zajdzie potrzeba wymiany o-ringów uszczelniających przed montażem trzeba je posmarować nowym olejem. Należy też zwrócić uwagę na kierunek, w którym jest umieszczony otwór w filtrze oleju (najlepiej zwrócić na to uwagę przy demontażu starego).

Wyjmujemy stary filtr i wycieramy szmatką gniazdo, w którym był umieszczony. W tym miejscu mogą odkładać się opiłki z silnika i inne zanieczyszczenia. Po oczyszczeniu gniazda możemy przystąpić do montażu nowego filtra. Filtr należy zakupić wcześniej w sklepie lub w Internecie. Przykładowe oznaczenie filtra to HF145 producenta Hiflo Filtro. Przed zamontowaniem filtra w gnieździe zaleca się posmarować olejem jego gumki(aby zmiękły i były bardziej plastyczne) oraz napełnić go do połowy lub cały nowym olejem, a następnie szybko zamontować, żeby nie pojawiły się wycieki. Filtr wkładamy otworem do silnika (rys. 12).

rys12.jpgRys.12. Zamontowany nowy filtr w gnieździe.

Przytrzymujemy lekko filtr i dokręcamy pokrywę. Moment dokręcenia śrub to 10Nm. Jeśli nie mamy pod ręką klucza dynamometrycznego należy zwrócić szczególną uwagę, aby nie dokręcić za mocno. Grozi to zerwaniem gwintu w bloku silnika a w konsekwencji przeciekami oleju spod pokrywy filtra.

4. Uzupełnianie oleju.
Po zmianie filtra należy zakręcić korki spustowe:

• miski olejowej, nasadka 17mm z siłą 30Nm
• zbiornika w ramie, nasadka 12mm z siłą 18Nm

Gdy nie mamy pod ręką klucza dynamometrycznego należy zwrócić szczególną uwagę przy dokręcaniu, żeby nie pozrywać gwintów.

Do uzupełnienia układu smarowania będą potrzebne w.g. service manuala 2,7 litra oleju przy wymianie z filtrem (bez 2,6 l). Warto jednak rozważyć zakup większej ilości oleju (4l), na wypadek gdyby w trakcie eksploatacji okazało się, że są potrzebne dolewki – zużycie rzędu 0,1-0,2l/1000km (0,6-1,2l od wymiany do wymiany) nie jest niczym niezwykłym.

Na temat rodzaju oleju nie warto się rozpisywać, bo opinie odnośnie jego rodzaju i marki zawsze budzą żywą dyskusję. Najważniejsze jednak, aby nowy olej na pewno był produktem przeznaczonym do silników motocyklowych z mokrym sprzęgłem. Stosowanie olejów samochodowych, które mają różne dodatki zmniejszające tarcie mogą powodować złą pracę sprzęgła i przyczynić się do uszkodzenia silnika. Autor tego poradnika stosuje olej półsyntetyczny 10W40 lub 15W50.

Producent w czasach produkcji motocykla zalecał olej wg podanej niżej specyfikacji (rys. 13).

rys13.jpgRys.13. Specyfikacja stosowanego oleju.

Olej uzupełniamy otworem w górnej części ramy, tuż przy kierownicy (rys. 14).

rys14.jpgRys.14. Wlew oleju.

Korka wlewowego nie da się pomylić z niczym innym. Po jego wykręceniu będzie widoczny bagnet z miarką stanu oleju w silniku. Jak już wcześniej pisałem motocykl Yamaha XTZ 660 ma suchą miskę olejową, więc większość oleju znajduje się w zbiorniku, czyli tu akurat w ramie. Nalewanie oleju jest trochę kłopotliwe biorąc pod uwagę ilość miejsca. Należy się wcześniej zaopatrzyć w lejek lub np. wykonać go samemu z małej butelki 0.5l po wodzie mineralnej. Nikt przecież nie chce porozlewać oleju po motocyklu  .

rys15.jpgRys.15. Lejek i korek z bagnetem.

Zbiornik w ramie uzupełniamy na dwa razy. Za pierwszym razem powinno zmieścić się ok. 2.5litra oleju. Należy uważać, żeby nie przelać, bo olej rozleje się na ramę i ścieknie na kolanka wydechowe, a potem będzie się smażyć . Po tej czynności uruchamiamy silnik. Nie ma konieczności wyjmowania lejka z otworu, olej nie wytryśnie do góry. Po dwóch lub trzech minutach gasimy silnik i uzupełniamy olej do poziomu na bagnecie. Producent w instrukcji obsługi zaleca przy wymianie filtra oleju wlanie od 2.7 do 2.9 litra oleju. W praktyce jak wlejemy cały wcześniej przygotowany olej, czyli pełne 3 litry nic nie powinno się stać. Bagnet będzie wskazywał ok. 1.5cm nad max poziom. Nadmiar oleju z czasem zostanie przedmuchany do odmy silnika lub znając też apetyt silnika na olej po przejechaniu ok. 1tys.km stan będzie powoli się zmniejszał.

Jeżeli wybierzmy tok postępowania wg zaleceń producenta należy wlać 2.7 litra oleju, zakręcić korek, uruchomić silnik na ok. 5min lub przejechać się np. 5km. Po tych czynnościach należy zgasić silnik i odczekać 2 do 3 minut.

Nie dłużej!!

Następnie należy odkręcić korek z bagnetem, wytrzeć szmatką miarkę i bez zakręcania korka umieścić go w otworze wlewowym a następnie wyjąć i odczytać poziom oleju na bagnecie. Jeśli poziom będzie za niski uzupełnić olej wg wskazań na bagnecie.

Olej zmieniony ;) - należy przykręcić aluminiową osłonę silnika i można śmigać.

W celu sprawdzenia poprawności działania układu smarowania należy nasadką 8mm poluzować, nie odkręcać do końca !!, śrubę M5, znajdującą się na górze dekla filtra oleju (rys. 16). Do poluzowania śruby można użyć klucza płasko oczkowego 8mm w celu uniknięcia poparzenia się o kolektor wydechowy. Najlepiej użyć końcówki oczkowej.

rys16.jpgRys.16. Śruba kontrolna ciśnienia oleju.

Na uruchomionym silniku olej powinien sączyć się spod łba śruby, oznacza to dobry stan układu smarowania. Jeżeli w ciągu minuty nie pojawi się wyciek należy wyłączyć silnik i usunąć przyczynę nieszczelności układu. Nie ma co tragizować jeśli olej się nie pojawi, wystarczy dodać więcej gazu i na pewno olej zacznie wyciekać, ale świadczy to o złym stanie pompy oleju lub pojawieniu się nieszczelności układu olejenia. Po zakończeniu sprawdzania śrubę dokręcić siłą 5Nm.

SZEROKOŚCI !! :)
Po więcej wiadomości odnośnie motocykla YAMAHA XTZ 660 TENERE zapraszam na forum internetowe pod adresem: XTZCLUB.PL

Opracował i napisał marcinjunak.
Weryfikacja i korekty Gosienka i fxrider
Na wiki przełożył rootolf
Cały artykuł do pobrania w formacie PDF tutaj

wymiana_oleju_660.txt · ostatnio zmienione: 2013/12/07 23:13 przez rootolf
www.chimeric.de Valid CSS Driven by DokuWiki do yourself a favour and use a real browser - get firefox!! Recent changes RSS feed Valid XHTML 1.0